De 33-jarige Jarle Andhøy was schipper en eigenaar van de Berserk, het stalen 46-ft. expeditiejacht dat op 21 februari verging tijdens een storm in de Rosszee. De drie bemanningsleden die op dat moment aan boord waren zijn, evenals het schip, nooit gevonden. “Waarom ze uit Horseshoe Bay vertrokken zijn? Ik weet het niet. Het is niet logisch. Ik zal het me de rest van mijn leven afvragen.”
Er is veel geschreven over het vergaan van de Berserk. De algemene tendens is dat het schip niet geschikt was voor de extreme omstandigheden rond de Zuidpool. Daarbij had Andhøy de juiste vergunningen niet. Veel experts menen dat de vergunningen de levens van de drie bemanningsleden hadden kunnen redden. De vraag is natuurlijk of dat zo is. Steve Wellmeier, executive director van de International Association of Antarctica Tour Operators, meent van wel: “De aanvraagprocedure dwingt je om over alle veiligheidsaspecten na te denken en zorg te dragen voor een goede planning voor alle mogelijke noodgevallen.”
Andhøy moet zich binnenkort voor de rechtbank verantwoorden voor het feit dat hij de benodigde vergunningen niet had. “Dat gaat over een stukje papier,” zegt hij. “Het geeft geen antwoord op de vraag wat er gebeurd is, of waarom.” Wat hij veel belangrijker vindt is dat er een einde komt aan alle verhalen en veronderstellingen rond de expeditie. “Er zijn mensen overleden, hun familie heeft het recht de waarheid te weten,” stelt Andhøy.
Het zijn vooral Skip Novak, een bekende wereldzeiler, en Don McIntyre, een Australische ‘arctic adventurer’, die erg fel en publiekelijk reageerden op het verhaal van de Berserk en de beslissingen van Andhøy. Zo beweerde Novak direct contact te hebben gehad met Andhøy toen deze hem om advies vroeg. Andhøy heeft echter nooit contact opgenomen met Novak: “Ik respecteer hem als wereldzeiler, maar hij is nooit in de Rosszee geweest dus was er ook geen enkele reden om contact met hem op te nemen.”
Inmiddels is gebleken dat Novak een doorgestuurde mail had ontvangen van iemand die wel door Andhøy was benaderd. Novak beweerde Andhøy het advies te hebben gegeven om de expeditie eerder en vanuit een ander startpunt uit te voeren; Andhøy zou te laat in het seizoen zijn gegaan. “Ook onzin,” meent Andhøy. “Januari en februari staan algemeen bekend als de beste zeilmaanden in dat gebied. Voor wat betreft de expeditie op het ijs was het ook geen probleem; er werd niet gelopen maar gereden met quad bikes; een veel snellere manier van reizen zodat er ruim voldoende tijd was de eindbestemming te halen.”
Zowel McIntyre als Novak verweten Andhøy in de pers dat de Berserk geen waterdichte schotten had. “Ook niet waar, we hadden er twee: één in de boeg en één tussen de motorruimte en de salon.” Ook zou de Berserk overbeladen zijn door al het materiaal nodig voor de expeditie over land, iets dat Andhøy fel tegenspreekt. “We hadden nota bene net 5 ton materiaal op het ijs gezet. Wat er ook gebeurd is, het gebeurde nadat wij op het ijs waren afgezet met al het materiaal. Dat gewicht was dus niet meer aan boord. Daarbij had het niet uitgemaakt, die extra 5 ton kon de Berserk hebben.”
De woede van Andhøy over alle verhalen in de pers maakt plaats voor diepe emoties als de vraag wat er dan wel mis is gegaan ter sprake komt. “Ik weet het niet. We hadden twee maal daags contact, om 1200 en 1800 uur. Ze lagen voor anker in het beschutte Horseshoe Bay. Ze wisten dat er zeer zwaar weer aan kwam,” vertelt Andhøy. “Ook op 21 februari hadden we contact en alles was in orde. Toen ontving ik opeens een Iridium-sms waarin stond dat alles goed was, dat de condities goed waren en dat ze Horseshoe Bay gingen verlaten.”
“De Berserk had twee aparte ankerkettingen en vijf ankers, dus ook als er een probleem met een anker was dan hadden ze dit eenvoudig op kunnen lossen. Ze wisten twee dagen van te voren dat er een storm zou komen en toch hebben ze de bescherming van de baai verlaten. Waarom? Ik weet het niet. Er moet iets zijn voorgevallen wat ze heeft doen besluiten te vertrekken, maar ik weet niet wat,” vertelt een zichtbaar aangeslagen Andhøy.
“Toen ik aan land ging was Tom Gisle Bellika de kapitein. Hij was een zeer ervaren zeiler, hij was bekend met de condities in deze omgeving. Ik heb geen idee waarom ze besloten te vertrekken, het enige dat we weten is dat de EPRIB afging toen ze slechts 7 mijl van Horseshoe Bay af waren en maar ongeveer 5 mijl verwijderd van de oostkant van McMurdo.”
“Waarom ze uit Horseshoe Bay vertrokken zijn? Ik weet het niet. Het is niet logisch. Ik zal het me de rest van mijn leven afvragen.”
Filmbeelden: de Sea Sheperds hebben enkele dagen gezocht naar de Berserk en de vermiste bemanning. Hierbij beelden uit aflevering 6 van seizoen 4 van ‘Whale Watchers’ waarin het reddingsvlot van de Berserk gevonden wordt. De aflevering wordt afgesloten met de allerlaatste filmbeelden van de Berserk en de drie bemanningsleden.
